The origins of hiphop

Zoals ik enige tijd geleden aankondigde zou ik nog iets vertellen over hiphop op de prairie. Niet veel mensen weten dat de term hiphop van de indianen komt. De ceremonie van het opbouwen van een tipi werd namelijk hip genoemd, en het afbreken hop. Daarbij werd veel gedanst terwijl men teksten scandeerde om de goden gunstig te stemmen. Later werden deze ritmische exercities ook los van het opbouwen en afbreken van de tipi's gehouden. Zo onstond dus hiphop. In het volgende gedicht mijmert een oude indiaan anno nu rappend over de teloorgang van de prairie.


vroeger was alles beter
de zomers waren heter
en de vrouwen waren stil

nu is alles slechter
men zegt je leeft nu echter
maar mijn vrouw is aan de pil

met de vooruitgang kwam het kwaad
maar het ging te ver, nu is het te laat
we kunnen niet terug, ik weet het wel
maar de oude indiaan is niet meer in tel
de oude indiaan is niet meer in tel

vroeger ging ik trots te paard
mijn naam was nog iets waard
en respect was er altijd

nu rijd ik in een wagen
en wordt belaagd door blagen
gestresst vol haat en nijd

met de vooruitgang kwam het kwaad
maar het ging te ver, nu is het te laat
we kunnen niet terug, ik weet het wel
maar de oude indiaan is niet meer in tel
de oude indiaan is niet meer in tel


Countryman Ray

Building higher

Op de prairie zijn in de loop van de tijd heel wat rare uitvindingen gedaan. Een van de meest vergeten daarvan is de indianen-tipi van meerdere verdiepingen. De indiaan Wiley Snake had er jaren over nagedacht, en was uiteindelijk met de bouw begonnen. Hij maakte, vol zelfvertrouwen, meteen een tipi van vier verdiepingen. Nodeloos te zeggen dat het gevaarte in elkaar stortte. Dit omdat de dunne palen die het geheel moesten dragen niet toereikend waren voor het gewicht. Wiley Snake had namelijk zijn uitgebreide en aan vetzucht lijdende familie als proefkonijn gebruikt om het gebouw te testen. Overigens zou later blijken dat de leden van bepaalde indianenstammen niet aan hoogtevrees leden. Daarom werden ze veel ingezet bij de bouw van wolkenkrabbers in New York.


aiaiai, daar ligt mijn familie
bedolven onder het puin
van mijn tipi-toren, helaas
bakte ik ze wat te bruin

ik ben mijn tijd ver vooruit
maar ooit zal het zover zijn
dat indianen vertoeven
in dat toffe idee van mijn*

ik ga verder met het uitvinden
van nieuwe vormen van bouw
had ik maar steen en cement
in plaats van dierenhuid en touw


* dit is incorrect Nederlands, maar omwille van het rijm heb ik het toch toegepast


Countryman Ray

Cold in my tipi

Ik kreeg commentaar van een lezer dat ik maandag praatte over de zeldzame sneeuw op de prairie, terwijk ik woensdag praatte over de winterse kou op dezelfde prairie. Maar kou en sneeuw zijn niet hetzelfde. Lees het volgende gedicht maar.


de wind waait door de naden
van mijn tipi, het is koud
ik zou een kalkoentje willen braden
maar ik heb helaas geen hout

er vallen dan wel geen vlokken
maar het is winter als nooit tevoren
wij indianen zitten mooi met de brokken
terwijl de cowboys knappend houtvuur horen


Countryman Ray

Mystic Moods

Tegenwoordig zijn indianen volledig geassimileerd in de Amerikaanse samenleving. Ze werken als casino-eigenaar of als verkoper van toeristische indianen-prullaria (made in China). Vroeger was dat anders, toen beleefden ze nog helemaal de indiaanse cultuur. Een van de kenmerken was een periode van melancholie in de vroege herfst. Wij noemen dat nu Indian Summer, met lekker zomerweer in oktober. Indianen noemen dat zelf Mystic Moods, een tijd waarin ze terugdachten aan hun voorouders, aan hun jeugd en waarin ze mijmerden over de geheimen van het leven. Er was zelfs een bezwerende standaard tekst die je kon opzeggen om aan te geven dat je je onderdompelde in Mystic Moods. Ik heb deze tekst gehaald uit het destijds veelgelezen standaardwerk Indian Culture Revisited van Brad M.M.O. Miller.


gegroet voorouders
geslacht waaruit ik kwam
ik denk aan jullie
mwaoemaah ndanki

gegroet seizoenen
ik onderga jullie werking
en kleed me naar behoren
mwaoemaah ndanki

gegroet oude tipi
woning waarin ik leefde
nu ben je afgedankt
mwaoemaah ndanki

gegroet toekomst
wat je mag brengen weet ik niet
ik onderga mijn lot
mwaoemaah ndanki


Countryman Ray

ABC-spel (5)

Vandaag gaat het over Elder's Rights. Dat waren gewoonterechten die de stamdoudsten van de indianen konden laten gelden. Het was een verworven voorrecht en vrijwel alle stammen in Noord-Amerika kenden dit gebruik. Dat ging vaak om hele simpele dingen, zoals het recht om 's winters dicht bij het vuur te zitten, of het recht om als eerste een bord vol eten te krijgen. Maar ook meer ingewikkelde zaken zoals het recht om als eerste drie maal om een bison te lopen alvorens deze te slachten. Of het recht de tipi van een overspelige indianenvrouw in brand te steken. En soms het ging ook om serieuze zaken als goedkeuring van huwelijken, het hebben van een droge schuilplaats als een regendans werd uitgevoerd of het aanwijzen van grenzen met naburige stammen.

Alleen mannen hadden dus Elder's Rights want vrouwen werden nooit stamoudste, wat maar goed was ook - want wat weten die nu van oorlog voeren of bisons vangen? De jongere mannelijke indianen voelden zich echter door de Elder's Rights achtergesteld, en gingen er vaak dwars tegenin. Totdat ze zelf Elder werden en dan op hun beurt van de rechten gebruik wensten te maken. In de tijd dat de kolonisten Amerika veroverden kwamen de indianen voor het eerst in aanraking met modern recht en moderne moraal. Toen zagen ze in hoe belachelijk hun Elder's Rights waren. Binnen een decennium was het dan ook met dit primitieve gebruik gedaan. De stamoudsten die er toch nog aan vast hielden werden simpelweg de prairie op gejaagd. Sommige van deze voormalige stamoudsten zochten elkaar dan op om samen te sterven.

Well folks, dit was voor dit jaar de laatste aflevering van het ABC-spel. Begin januari ga ik weer verder. Vanmiddag vertrek ik naar een groot western-themapark in Duitsland. Ik ga de voorstellingen en attracties daar nauwkeurig bestuderen, misschien zal ik daar later nog verslag van doen.

Heb mooie kerstdagen en een opzwepend nieuw jaar!


Countryman Ray

Where are you?

Sinds afgelopen weekend spoken er constant twee woorden door mijn hoofd: Blonde en Lente. Ze heeft meer indruk gemaakt dan ik dacht! Ik hoor nog steeds haar zingende stem, met die licht Brabantse tongval. Waarom heb ik niet om haar telefoonnummer of haar e-mailadres gevraagd? Hopelijk kan ik dat nog achterhalen via de organisatie die de westernavond heeft georganiseerd. Blonde Lente, Blonde Lente. Ik moet je spreken, Blonde Lente! Als je dit leest, hier op mijn weblog, mail me! Waar kan het volgende gedicht anders over gaan dan over mijn gevoelens?


onrust in de benen
gedachten gaan van hot naar her
hoe kan ik je bereiken?
waar staat je tipi, welke rooksignalen
moet ik geven?

een naam in mijn hoofd die er
altijd lijkt te zijn geweest
Blonde Lente
de woorden zoemen om me heen

ik kan niet meer zonder je
ik ben een verliefde Countryman
nooit was de prairie zo eenzaam

Blonde Lente, waar staat je tipi?
Blonde Lente, waar ben je?


Countryman Ray