Little village (6)

Vandaag de laatste van een serie van 6 over het leven in een typisch prairiedorpje. Deze gaat over de county jail.


de eerste zit er voor moord
de tweede voor overspel
de derde brak zijn woord
de vierde stak in iemands vel

ze zitten hier allemaal vast
achter tralies, dik en zwaar
ze krijgen precies wat hen past
ze koken hier helemaal gaar

de lucht in de cel is heet en stinkt
ze krijgen water, brood en bonen
tenzij er eentje een maat verlinkt
de sheriff zal hem dan met whisky belonen


Countryman Ray

Little Village (4)

Vandaag deel 4 van de mini-serie over kleine dorpjes op de prairie, oftewel Little Village 4. De inhoud spreekt voor zich, dus ik hoef er niets bij uit te leggen.


centraal gelegen aan een rustige straat,
met een veranda van eerlijk hout,
resideert hier de sheriff, hij verstaat
behalve Engels ook Spaans, en bouwt

een band op met de lokale mensen
stuurt ze bij, vermaant ze, doet zijn best
telkens te voldoen aan ieders wensen -
aan ruzie heeft hij heel erg de pest

af en toe maakt hij zich echter wel kwaad
trekt dan zijn Colt-revolver en dreigt!
niet dat hij ook werkelijk schieten gaat,
in het algemeen, maar ja, zo krijgt

elk gevaarlijk conflict een vreedzaam slot:
tussen lont en kruidvat staat een oude rot


Countryman Ray

Election Day

Vandaag zijn er verkiezingen voor de Provincale Staten. Op deze dag in 1911 waren er ook verkiezingen, en wel voor een nieuwe sheriff in Bedford Hills, Utah. Het ging tussen Jonathan Gedge en William "Triggerhappy" McClusky. De zachtmoedige Gedge wilde veel lagere straffen, afschaffing van de doodstraf, meer rechten voor gevangenen, flinke beperking van het wapenbezit, invoering van taakstraffen en zo nog wat softe linkse hobby's. McClusky was een brute hardliner die in alles de tegenspeler van Gedge was. Nodeloos te zeggen dat in een prairiestaat als Utah het natuurlijk McClusky was die won, en wel met 983 stemmen, tegen 2 voor Gedge (alleen zijn moeder en de dorpsgek hadden op hem gestemd). Onderstaand is een impressie van hoe Gedge zich moet hebben gevoeld.


mijn meer dan goede ideeen, mijn
humane aanpak, nee niemand
wil er in geloven, helaas: er zijn
alleen maar gekken in dit on-land

nu kozen ze, heel bewust en direct,
voor een man die met de Colt in de hand
wel de wet afdwingt, maar geen respect -
dit gaat me echt boven het verstand


Countryman Ray

The sheriffs end

Voor wie denkt dat alles van tegenwoordig ook van nu is, heeft het mis: ook op de prairie waren er al opstanden tegen de zittende heersers, zoals de brute sheriff Taeke Marshallstra uit het Minesotische grensplaatsje Bickham City in 1855 ondervond. Het volk was zijn eigengereide en zwakzinnige optreden zo beu dat ze dagenlang op het marktplein bijeen waren om Marshallstra, waarvan werd gezegd dat hij Friese roots had, te verdrijven. Dat lukte uiteindelijk na acht-en-een-halve maand. Eén verschil met nu is evident: tegenwoordig ligt men al na 18 dagen op apegapen, vroeger werd men pas na een half jaar een beetje stram in de botten.
Let overigens op de ijzersterke binnenrijm in regel 2, nog een noviteit waarmee naderhand ten onrechte een of andere derderangs poeet uit Europa is gaan wandelen. Voor de goede orde: binnenrijm is ontstaan op de prairie.


De sheriff moest weg
zijn gelaat was gehaat
ze verweten hem zijn daden
als de stok waarmee men slaat

maar de sheriff bleek zitten
zijn poot bleek uiterst stijf
een kwaliteit in goede tijden
dat staat verder buiten kijf

maar de mensen waren 't beu
zijn gesjagger en geschmier
vast prima voor elders
maar niet langer voor hier

hij poogde nog een vluchtgang
maar rekende zich vergeefs rijk
sindsdien hangt hij te bung'len
aan de oude grote eik


Countryman Ray

Being an artist, the Wild West way

In het Wilde Westen was er niet zoveel tijd om aan kunst te doen. Er moest gewoon gewerkt worden. Toneelspelen is misschien best leuk, eens in het jaar, bijvoorbeeld met kerst, maar om te kunnen leven moet je toch echt een fatsoenlijk beroep hebben op de prairie. Zoals cowboy, hoeder of farmer. Het is dan ook logisch dat toneelspelers, kunstschilders en kunstenaars niet een bijster hoog aanzien hadden in het Wilde Westen. Ze werden toch vooral aangezien voor klaplopers, profiteurs, zeurnichten en good-for-nothings.
Als kunstenaars te vaak in de saloon zaten te zuipen op kosten van de taxpayer dan kwam de sheriff binnen, sloeg de kunstenaar buiten westen en roofde zijn geldbuidel. Zo kon de sheriff toch nog iets terugpakken van wat de kunstenaar min of meer onrechtmatig had verkregen. Zo zag men dat in die tijd.
Over de kunstbeleving op de prairie gaat het volgende gedicht. Het heeft een prachtige tegelwijsheidachtige slotzin. Bijna weer actueel.


We moeten jouw soort eigenlijk niet
wij houden niet van Shakespeare en mime
hou je eigen broek maar op
een ieder is zijn eigen riem


Countryman Ray

Election Eddy

Bij de sheriff-verkiezingen die elke vier jaar gehouden werden in Cardeck City, Utah, deed steeds weer Election Eddy mee. Hij was immer kansloos, want hij voerde steeds weer een beroerde campagne en was totaal niet geschikt als sheriff. Hij was echter vastbesloten om op een dag de sheriff-ster te dragen en had alvast een fles poetsmiddel gekocht om hem te laten glanzen zoals nog nooit een sheriff-ster had geglanst. Over een ongeschikte kandidaat gaat daarom dit gedicht.


arme vent, zie dan toch
je campagne is slecht
je kunt niet debatteren
schieten al evenmin

je kent de cijfers niet
weet niets van criminaliteit
je wilt de boel
bij elkaar houden,

hier op de prairie...
laat me niet lachen
geef het toch op
sheriff worden is

niet jouw roeping


Countryman Ray

Westernlimerick

Ik heb het al eens eerder op dit blog gehad over mijn kleine neefje. Hij kwam gisteren bij me met een zelf gemaakte limerick over het westernleven, en vroeg of ik deze wilde plaatsen. Bij hem op school is Countryman Ray erg populair, en veel van zijn klasgenoten zijn jaloers op de kleine Tim, omdat ik zijn oom ben. Tim leeft, op bescheiden schaal, al net als ik het westernleven en wil later ook een prairie-blog maken, zegt hij. Ik heb hem verteld dat het zo makkelijk nog niet is, en dat je wel heel veel van het westernleven moet weten om succes te hebben.

Omdat hij zo enthousiast is zal ik bij wijze van uitzondering dan ook zijn limerick plaatsen, die heel aardig geslaagd is, maar in principe maak ik alle westerpoezie zelf. Lezers hoeven dus zelf geen gedichten voor deze weblog in te sturen. Dat geldt natuurlijk niet voor de Maandagse Pairie Liedteksten: weet je nog een originele oude western- of prairieliedtekst dan kun je die naar me opsturen. Ik zal deze dan vertalen en behandelen.

Nu de limerick van Tim:

Een oude sheriff in Chestnut Creek
Voelde zich al wekenlang zwak en ziek
Wat hij deed was ongewoon
Hij slikte een blauwe boon
En voelde zich toen weer fit en kwiek


Countryman Ray

ABC-spel (7)

De letter G is van de gunfight, een beproefd middel in het oude Wilde Westen om meningsverschillen te beslechten. Althans dat wil Hollywood ons laten geloven. In Hollywoodfilms staan namelijk de bad guys (meestal zweterige, slecht geschoren cowboys van buiten de stad) om de haverklap pontificaal in de stoffige hoofdstraat van een wild-west stadje. Ze willen dan met de vaak goudeerlijke maar wat naieve sheriff een wedstrijdje doen wie het eerst zijn revolver kan trekken. Dat loopt in de films meestal slecht af voor een van beide partijen.

In werkelijkheid echter kwam dit maar zelden voor. De meeste cowboys waren vredelievende mannen die liever in de saloon hun drankje dronken dan dat ze met de sheriff gingen bakkeleien. Alleen sommige indianen wilden nog wel eens wat onrust stoken en de cowboys tegen de sheriff opzetten. Met name de kleine Chinicoo-stam en de sinds lang verdwenen Chulkatoola-stam hadden een slechte reputatie. Althans volgens een obscuur boekje dat ik onlangs heb gelezen, A Short History Of Native Americans van Randy B. Hoffmayer.

Als er dan toch een gunfight werd gehouden, dan hadden ze een gentleman's code: beide partijen schoten bewust mis, de eer was gered en niemand legde het loodje. Echter, ook hier waren er soms weer indianen die roet in het eten gooiden. Zo lag er eentje op 17 mei 1878 op het dak van de General Store in Little Owl Creek toen sheriff Thompson tegenover de notoire veedief Bad Breath Wilkins in de High Street stond. Beiden schoten expres mis, maar de indiaan op het dak schoot ongezien op de sheriff. Die schoot toen, zwaargewond, woedend nog een keer op Bad Breath Wilkins. Beide stierven in de loop van de dag, onbedoeld en onnodig.


Countryman Ray

The Old Man in the Chair

In een western die ik gisteren op een versleten videoband keek zag ik een mooie scene: een oude man zat op een stoel voor zijn huis, in de Main Street. Er kwamen twee cowboys dreigend op elkaar af om een duel uit te vechten. Vlak bij de oude man trokken ze hun revolvers. Hij was niet onder de indruk. Zou die man daar nou altijd zitten, dacht ik bij mezelf? De film maakte het niet duidelijk. Mijn fantasie ging met me op de loop, en ik schreef er het volgende gedicht over (in tegenstelling tot mijn andere recente gedichten is dit verhaal dus niet echt gebeurd):


in een klein dorpje in Good Old Arizona
zat een man voor zijn huis, vlak bij de saloon
hij stond lokaal bekend als de man
die nooit eens iets deed of had te doen

hij zat daar maar en keek om zich heen
naar alles wat zich verplaatste
en als iedereen al naar bed was
dan zat hij daar nog als laatste

ze vroegen wel eens naar zijn naam
en dan mompelde hij maar wat
de mensen lieten hem toen met rust
hij leek al oud en der dagen zat

op een dag stond er geen stoel meer
ja, voor altijd leeg bleef het erf
want hij was er in stilte vandoor
met de dochter van de sheriff


Countryman Ray

Surehand Sill

Op TV zie ik wel eens stoere mannen met de grootste precisie enorme bruggen of kranen bouwen. Precisie kenden ze vroeger op de prairie ook. Daarover gaat het volgende gedicht.


Hij heette Silvio, maar men noemde hem
Surehand Sill
de schutter met de meest
vaste hand van het Westen

elke kogel kwam daar
waar hij moest zijn
hij beschermde burgers van
menige stad
juichend zag men hoe hij de
boeven verdreef

sheriff wilde hij niet worden
hij trok van stad naar stad
altijd op zijn hoede
altijd even scherp

Surehand Sill was een legende
scherpschieten werd
nooit meer hetzelfde
iedere cowboy wilde zijn
als hij

tot op een dag Surehand Sill
stilletjes verdween
niemand zag hem ooit weer
maar er werd nog jaren
over hem gepraat


Countryman Ray

Trudelieze, the daughter with the hazel eyes

De eerste keer dat ik de naam Trudelieze hoorde was in de film 'Weisse Bergen, riesen Tipis', een westernklassieker van de DEFA-filmstudio's uit Duitsland. Trudelieze was de dochter van de kolonel, en ik was meteen verkocht toen ik haar zag. Wat een mooie vrouw! De actrice, Dörthe Meiner, is de mooiste vrouw op aarde. Het is de reden dat ik Trudelieze vaak in mijn gedichten opvoer, als de onbereikbare vrouw waar het alleen over dromen is. Eigenlijk had ik natuurlijk moeten kiezen voor Dörthe, maar die naam klinkt niet zo prettig in het Nederlands. Hier klinkt het al snel als Deurte, een soort Limburgs dialectwoord voor 'daarginds'.


De vrouw van de sheriff had een mooie dochter
met hazelnoten als ogen
haar gezicht zacht als tafellinnen
en lieftallige oren als gedraaide krakeling
de dochter
ze had de mooiste borsten onder haar blouse
geruiten met bretels
als een glijbaan haar neusje
met een venijnig hupje op het einde
en haar mond
de dochter
ze had lippen zachter dan de hals van een paard
roder dan een bloeiende cactus
met handen als van een beer
vanwege haar rolstoel
de dochter
ze had een rolstoel
en was het bewijs dat er niet te spotten valt
met de wetten van de prairie


Countryman Ray

Behind closed clappingdoors

Het was een warm weekendje en de rosé (van het merk western mösel) vloeide rijkelijk tijdens de barbecue. Samen met twee westernfans hadden we er een mooie dag van gemaakt: eerst hout sprokkelen, daarna kloven en 's avonds twee konijnen en een fazant op de grillplaat. Heerlijk, het echte westernleven.
's Avonds mijmerden we over het ontbreken van de vrouw bij de barbecue. Ik pakte mijn blocnote en schreef een gedicht. Ik moet er eerlijk bij zeggen dat het wel een pikant randje heeft, maar goed, dat hoort ook bij het westernleven. Als de cowboys vroeger op de prairie zaten, dan hadden ze het heus niet alleen over de prijs van graan en tabak.


De klapdeurtjes achter me
hangen roerloos
de stilte is dreigend voelbaar

Damn it, denk ik
de wereld gaat aan me voorbij
hier in dit dal met deze lui
ik heb zin in een wip, maar....
waar zijn de vrouwen eigenlijk?

Hé gringo, kom eens hier
ik hoor het goed
me gringo, you een vrouw
het kasteel van verlangen wordt wakker
de landarbeiders trekken erop uit
de soldaten bewaken de kantelen
en de vrouwen vingeren zich wat
of bakken broodjes
buiten schijnt de zon
en niemand is ziek

Ik ben als de blonde herder
en draai me om
een wip, denk ik
ze draagt laarzen
net als ik
de cowboy van het kasteel van verlangen
lucky me denken we

En dan roept de sheriff
moeten we naar het plein komen
voor een verdomde ophanging
en daar zie jij bekenden
tabee ranger
het ga je goed

zoals achter je achter me stond
liep je weg
denk ik


Countryman Ray

The key of the sheriffs daughter

Dit gedicht schreef ik vorig jaar zomer, toen het kwik boven de dertig graden uitkwam en ik op de Drentse hei aan het zoeken was naar tumbleweed voor in mijn themakamer. Uitiendelijk had ik een zak vol gevonden en zag ik aan de rand van het bos een klein huisje. Ik stelde me voor dat het een cel was waar een eenzame cowboy de tijd verdreef met mijmeren over zijn geliefde, de dochter van de sheriff, en de vrijheid. Het gedicht heeft veel emotie, maar het was dan ook behoorlijk warm en droog die dag.


In de muur staan de dagen gekrast
de tralies snijden in mijn vlees
als ik probeer te ontsnappen
daglicht is even spaarzaam
als de liefde van de dochter van de sheriff
van wie ik de sleutel zoek

De cel is mijn thuis
met kieren en muizen
met een raam en een deur
maar geen sleutel
naar de liefde van de dochter van de sheriff

Lieve Trudelieze
Als je dit leest
kom me dan opzoeken in de bak
ik hou het niet meer uit
ik wil de prairie zien, desnoods alleen

Trudelieze waar is toch jouw sleutel?
Waar Trudelieze?


Countryman Ray