Advent Poetry 1: The coming of Jesus

Tot aan de kerstdagen heb ik een aantal speciale gedichten voor jullie in petto: de zogenaamde adventgedichten. Die gaan over Jezus, God en de Heilige Geest, Maria, Jozef, de ezel en dat soort onderwerpen. De eerste gaat over wat er zou zijn gebeurd als Jozef en Maria een saloon hadden gezocht in het Wilde Westen.


De ster blonk strak
de saloon helverlicht
en Jozef tot Maria sprak:
ik zie het als mijn plicht
te zorgen voor een kraambed
voor jou en het kindje
dus werd 'n tafel naast de tap gezet
en liet Maria een prenataal windje
het lag op zich niet zo fijn
bevallen op een tafel kan de bedoeling niet zijn
en toen kwam stille Tjibbe
die had nog wel een kribbe


Countryman Ray

Being an artist, the Wild West way

In het Wilde Westen was er niet zoveel tijd om aan kunst te doen. Er moest gewoon gewerkt worden. Toneelspelen is misschien best leuk, eens in het jaar, bijvoorbeeld met kerst, maar om te kunnen leven moet je toch echt een fatsoenlijk beroep hebben op de prairie. Zoals cowboy, hoeder of farmer. Het is dan ook logisch dat toneelspelers, kunstschilders en kunstenaars niet een bijster hoog aanzien hadden in het Wilde Westen. Ze werden toch vooral aangezien voor klaplopers, profiteurs, zeurnichten en good-for-nothings.
Als kunstenaars te vaak in de saloon zaten te zuipen op kosten van de taxpayer dan kwam de sheriff binnen, sloeg de kunstenaar buiten westen en roofde zijn geldbuidel. Zo kon de sheriff toch nog iets terugpakken van wat de kunstenaar min of meer onrechtmatig had verkregen. Zo zag men dat in die tijd.
Over de kunstbeleving op de prairie gaat het volgende gedicht. Het heeft een prachtige tegelwijsheidachtige slotzin. Bijna weer actueel.


We moeten jouw soort eigenlijk niet
wij houden niet van Shakespeare en mime
hou je eigen broek maar op
een ieder is zijn eigen riem


Countryman Ray

Tiny Tucker

Op de prairie was er ooit een man die Tiny Tucker werd genoemd. Dat tiny sloeg niet op zijn lichaamslengte maar op de omvang van zijn revolver. Dat was een heel klein damesmodelletje. Er mee schieten durfde hij niet, want hij was nogal verwijfd. Zo droeg hij graag sjaaltjes en allerlei sieraden. Dat is natuurlijk vragen om moeilijkheden. Op een dag, in de saloon van Humberville, Illinois, ging het mis. Vier grote stoere cowboys maakten opmerkingen over het feit dat Tiny Tucker geen whisky dronk maar een blauw likeurtje met daarin zo'n parasolletje van papier.


wat ben je voor mietje!
riep een griezel
je drinkt als een grietje
zei een engerd

wat moet je met roze sporen
vloekte een bruut
wat doen die ringen in je oren
gromde een schoft

Tiny Tucker aarzelde geen moment
vluchtte de saloon uit
iemand riep nog: hee slappe vent!
je vergeet je handtas


Countryman Ray

Little Queenie

Nou, dat waren dus de limericks. Ik ga in de toekomst vaker dit soort kleine series doen. Nu weer over de tot de orde van de dag, of liever gezegd de nacht. In veel western-dorpen en steden was er 's nachts namelijk heel wat activiteit. Bijvoorbeeld van de dames van lichte zeden, zoals ene Little Queenie die actief was in River City, Oregon. Wat ze deed wordt in onderstaand gedicht beschreven.


rond acht uur 's avonds werd Queenie actief
de cowboys drinkend in de saloon,
(hun buidels puilend van de dollars)
hunkerden naar wat liefde -

vonden die in Little Queenie;
ze volgden haar gretig naar boven
daar gaf ze hen nog een whisky
met een extraatje er in

als ze dan eindelijk wakker werden,
het hoofd bonkend van de pijn
waren Queenie en hun dollars
ver, ver weg


Countryman Ray

Long story short

Zo, dat was niet mals. Ik kreeg de afgelopen 48 uur behoorlijk wat mailtjes over de entry van afgelopen woensdag: of ik niet een beetje lui van vakantie was teruggekomen. Men vond dat ik met die tweeregelige gedichten liet zien dat de rek een beetje uit het wilde westen is, nou, niets is minder waar.
Om dat te bewijzen nu weer een fatsoenlijk gedicht, of althans, een gedicht van fatsoenlijke afmetingen. Het gaat over een cowboy die na jaren van twijfel terugkijkt op zijn bestaan op de prairie en tot de conclusie komt dat het allemaal niets voor hem is. Het stof, de lange dagen, het eindeloze wachten; voor deze cowboy is het één grote fake. Het liefst gaat hij slapen om te dromen van dagen als kantoorklerk of magazijnbediende in een dorp. Deze man heeft zich duidelijk vergist in het harde leven op de prairie.


Het begint met een zegen
die eindigt in een vloek
we maken het leven mooier door het slechter te maken
maar zolang mijn masker mijn meester is
en in de verte de coyote jammert
vind ik het niet erg dat we slapen

Koeien kijken
koeien staren
ze wachten op iets dat al in hun buurt is
het verzuipt als we onze ogen sluiten
maar als in de verte de coyote jammert
vind ik het niet erg dat we slapen

Mijn hoofd is een saloon
met het gerinkel van glas
sommige mensen dansen
maar het merendeel wacht op de sluitingstijd
naar open veld vertrekken, geen bezwaar
omdat we dan tenminste allemaal slapen

als in de verte de coyote jammert
vind ik het niet erg dat we slapen


Countryman Ray

Child's play

Als het over de goede oude tijd van de prairie gaat, dan hebben we het meestal niet over kinderen. Toch waren die er natuurlijk wel. Ze hadden de tijd van hun leven met spelen, ravotten en struinen door de uitgestrekte natuur. Soms waren ze getuige van de doortocht van groepen ruiters, dan weer van een karavaan, dan weer van een indiaanse hinderlaag. Never a dull moment dus. Het volgende gedicht geeft weer hoe een gemiddeld kind destijds zijn leven leefde, gezien door de ogen van een 9-jarig jongetje.


op de prairie is het tof
er is altijd wat te doen
er zijn veel slangen
misschien wel een miljoen

je kunt hier heel goed rennen
en je kunt hier goed spelen
en als er soms strijd is
dan hoef je je niet te vervelen

met de sheriff kun je lachen
want hij is niet zo snugger
hij zit ons soms achterna
maar wij zijn altijd vlugger

maar het mooist is de general store
daar kun je zo goed gappen
maar pas daar wel even op
dat ze je niet betrappen

ik zou niet willen ruilen
met kinderen in de stad
want later word ik cowboy
dat lijkt me wel heel wat

dan ga ik ook naar de saloon
tussen alle stoere binken
want dan gaan we vechten
en heel veel whisky drinken


Countryman Ray

Serving cold beer

Vandaag een ode aan een groep prairiebewoners die je gauw zou vergeten: de uitbaters van de talloze saloons. Elke dorp had er tenminste eentje, en soms wel drie of vier. Niet zelden kon je er niet alleen terecht voor een glas bier, maar ook voor een genoeglijk uurtje met een dame die het met de zeden niet zo nauw nam. De uitbaters hadden het vaak zwaar te verduren, regelmatig ging het meubilair aan puin bij een vuistgevecht. Ook werden ze weleens afgeperst door bendes bandieten. Daarom een ode aan deze mannen en vrouwen met een zwaar beroep.


je bier was niet altijd even vers
maar het was altoos aanwezig
je zaak was niet zo vaak schoon
maar elke dag open voor publiek

je stoelen vlogen soms door de lucht
maar je zette ze steeds weer rechtop
je meisjes vroegen soms wat teveel
maar gingen immer mee naar boven

je was de wanhoop wel eens nabij
maar zette door met hernieuwde moed
je schort stond vaak stijf van het vuil
maar je was er altijd voor je klanten

daarom ben je een held, onmisbaar
op de prairie, want geen dorstige keel
klopte bij jouw saloon vergeefs aan
symbool van ontspanning en vrijheid


Countryman Ray

(You give me) fever in the morning

Ik erken volmondig wat te hard van stapel te zijn gelopen, met mijn actie om naar Brabant af te reizen. Het heeft me aangegrepen. Gisterochtend kreeg ik de griep en sindsdien is het helemaal mis in huize Ray. Vannacht nauwelijks een oog dichtgedaan en ook mijn boek over het leven van Raging Bull en Curly Flower ligt nog onaangeroerd op mijn nachtkastje. En dat terwijl ik me had voorgenomen meer te lezen over de indianenmaterie. Helaas belet de koorts me. Daarom een klassieker uit de oude doos.


De nacht valt samen met de fles
de grond onder de hoeven donker
het water ver weg

verder dan we dachten
de mannen van stavast zijn verdwaald
en zelfs de sterren steunen alleen
de maan in haar zicht

als we morgen door de beneveling rijden
zullen we zien waar het vuurwater
ons heeft gebracht

als we de teugels hadden losgeknoopt
van het hek van de saloon


Countryman Ray

Among friendly folks

Morgenavond ga ik naar een groot Westernfeest. Daar lopen meestal veel zielsverwanten rond, mensen met wie ik een goed gesprek kan voeren over het westernleven. Want er zijn meer mensen dan je denkt die dezelfde voorliefde als ik hebben voor de prairie en alles wat daar mee samenhangt. We kleden ons in stijl, de lokatie wordt vaak omgetoverd in een saloon en de sfeer is altijd goed. Sommige mensen die daar van horen lachen ons uit, maar zij hebben het niet begrepen. Dat vinden we niet erg.


wij delen interesses
zien dezelfde dingen
we zijn onder ons

iedereen draagt een hoed
laarzen zijn standaard
een blauwe spijkerbroek is
verplicht

we keuvelen, lachen
en doen soms aan line-dancing
we delen foto's en tips
wij, wij weten alles van de prairie

een buitenstaander zou het
niet begrijpen
maar wij, wij zijn
gelukkig
wij leven
het westernleven


Countryman Ray

They stole me the fiddle

Als je zo over de prairie rijdt in Arizona, dan overvalt je wel eens een momentje van melancholie. Iets van: vroeger was het beter, de vrouwen droegen rokken en hadden een parasolletje tegen de felle zon. Ik stelde me op een avond voor, terwijl ik naar de ondergaande zon keek die de horizon en de rotsen alle mogelijke kleuren gaf, dat ik ergens in een klein golddigger-dorpje zat. Afijn, lees maar:


Achterover leunde ik
tegen de voorzijde van de saloon
bij de trog van de paarden
stond jij

ik pakte mijn instrument
en zette een liefdeslied voor je in
het klopte

je keek op
glimlachte steels
en voor ik het wist
zongen we samen de sterren
bij de maan vandaan

je kende je klassiekers
en ik mijn lijn
en de hemel was nooit meer hetzelfde


Countryman Ray

The Fist Fight

Als mannen in de kroeg zitten te drinken kan dat urenlang goed gaan. Vreemden worden vrienden, er wordt gedronken, gelachen en gezongen. Maar er kan ook opeens ruzie ontstaan. Meestal is er dan een vrouw in het spel. Op de prairie is het niet anders, en soms wordt er dan een gun-fight gehouden. Maar het geschil kan ook met vuist beslecht worden. Wel zo fysiek, en niet zo dodelijk. Daarover gaat dit gedicht.


Big Bill Jones zat te drinken met
Freddy "Fist" Johnson
ze hadden al veel op
Big Bill keek steeds vaker en
steeds langer naar
de vrouw van Freddy
hij likte langzaam zijn lippen

Freddy zag het en
opeens had hij er
genoeg van
hij wierp de tafel omver
haalde uit en voila
er was een gevecht

de locals juichten en joelden
er vielen rake klappen
maar zoals dat gaat
op de prairie
was het opeens weer over

de mannen gaven elkaar een hand
de tafel werd rechtop gezet
de rust keerde terug
en ze dronken verder


Countryman Ray

Code of the mountain

Er is iets in het Wilde Westen, dat veel mensen onderschatten. Dat is de kou, het stof, de hitte, de kleur van het water. Alles is anders dan je gewend bent. Het water is te drinken, maar wel groenig en lauwwarm. Het zand steekt als het warm is en voelt ijskoud als het nacht is. 's Morgens is je keel rauw van het stof en 's middags plakt de koffie in je lemen mond.
Hoe romantisch de cowboyhoeden, gezadelde paarden en stille saloons ook mogen zijn, het echte leven had meer downs dan ups in de westerntijd.


Er is meer stof op de vlakte
dan om over te spreken
meer vuur in de zon
dan in de harten

de mannen, zij gaan voort
balanceren tussen dag en nacht
op het randje
waar het even
heel even maar
de moeite van het bestaan waard is

stil zijn ze
stil is het
zo hoort het zonder te zijn

in het donker schreeuw je niet
in het felle licht word je niet gehoord

je mist het omslagpunt
op een haar van de manen



Countryman Ray

The General Store

Laatst was ik even in zo'n mega-supermarkt. Wat een keuze! In het wilde westen hadden ze die vroeger niet, maar er was toen wel de general store, waar ze ook van alles en nog wat te koop hadden. Het was na de saloon het middelpunt van elk dorp en elke stad, en een van de belangrijkste winkels. Uit de wijde omtrek kwamen de klanten er naar toe. Dat zette me aan tot het schrijven van het volgende gedicht:


zadels, papier, hout
kogels, appels, melk
kaarsen, bestek, zeep
spijkers, zalf en kaas

in de general store was het
allemaal te krijgen
cowboy, priester en indiaan
iedereen wist de weg naar de
general store te vinden

schoenen, hamers, teer
potten, pannen, koek
tabak, luiers, kool
potlood, krant en drank

in de general store was het
allemaal aanwezig
een tas vol spullen voor
een handjevol dollars
en elke klant was blij


Countryman Ray