Yes we can

Obama? Bob de Bouwer? Nee, het is John Fitzpatrick die ooit de yell Yes we can bedacht. Het was tijdens een storm in Bittercreek, Arizona toen het hele dorp dreigde weggevaagd te worden. Mensen vroegen aan Fitzpatrick: kunnen we nog vluchten? Daarop sprak Fitzpatrick de bekende woorden:"Yes we can". En aldus geschiedde. Twee dagen later kwamen ze terug uit de bergen en bleek het dorp intact. Het gedicht vertelt exact dit verhaal, en is daarom niet bijster spannend. Maar: het is wel geschiedschrijving en dus belangrijk voor op de Prairie Creek Chronicle Gazette, die graag zo compleet mogelijk wil zijn.


We trokken weg, keken niet om
Nu vertrekken was slim, niet dom
twee dagen later keerden we weerom
en zagen, dat was gek:
alles stond nog gewoon op z'n plek


Countryman Ray

Advent Poetry 3: The wise men from the East

Ook in het Wilde Westen kwamen soms mensen uit andere windstreken langs: ddie kwamen uit het oosten. De bekendste Ossies waren de drie slimme mannen die per paard vanuit Newark waren vertrokken en bijna twee jaar later in Arizona aankwamen. Ze waren de Rocky Mountains overgetrokken en hadden onderweg veel meegemaakt. Toch gingen ze door, gestuurd door een ster. Daarover gaat het derde adventsgedicht:


Bob, John en Schlomo
twee straight guys en een homo
met snorren en een baard
die trokken op een paard
het land door naar de west
de sfeer was opperbest
na drie maanden met veel regen
zat het de mannen danig tegen
en dus wilden Schlomo, John en Bob
de westkant niet meer op
maar toen verscheen een ster
die zei: het is niet meer zo ver
en zo lieten ze zich verleiden
nog anderhalf jaar verder te rijden
om aan te komen in de bewuste saloon
waar op zich niet veel was te doen
maar toch zei Bob tegen Schlomo en John:
dit kind is iets nieuws onder de zon
ze gaven het een snor, lang haar en een baard
een wit gewaad, een staf en vrede op aard'
en het jongetje, niet gewend aan cadeaus en bezoek
pieste van vreugde in zijn lendedoek


Countryman Ray

The Kraft of the Hoover

Helmut Heinrichs was een cowboy met Duitse voorvaderen. Hij woonde tussen Arizona en Nevada, op de plaats waar tegenwoordig de impossante Hoover Dam staat. Helmut was niet alleen Duitser, maar ook vrij onnozel, want toen de Colorado River begon te kolken en te stijgen, bedacht Helmut -in zijn vrije tijd een niet onverdienstelijk amateurfotograaf- dat het een goed idee zou zijn om foto's van het natuurgeweld te maken. Niet voor niets is later de Hoover Dam gebouwd: de Colorado River raasde als een bezetene door het landschap en nam alles mee dat op haar weg kwam: complete dorpen werden weggespoeld. Helmut Heinrichs dacht veilig te zitten achter een boomstam, maar hij en de stam bleken geen partij voor de watermassa. Helmut is nooit teruggevonden of aangespoeld, evenmin als zijn camera.


Het regende hard
de lucht was klam
het was de tijd
van voor de Hoover Dam

dus toen de rivier buiten haar oevers trad
lag gelijk het hele dorp plat
van Helmut is nooit meer wat vernomen
moet je maar niet zo dicht bij de waterkant komen


Countryman Ray

I can see clearly now...

Las onlangs in een Amerikaanse krant op internet dat het al meer dan een half jaar niet heeft geregend in het gedeelte van Arizona waar ik afgelopen zomer was. Dat heeft desastreuze gevolgen voor de flora en de fauna. Het bericht sloot af met een citaat van het stamhoofd van een kleine indianenstam, verwant aan de Hopi indianen. Hij stelde voor een grote regendans te organiseren, maar daar wilde de overheid niets van weten. Vreemd, want baat het niet, dan schaadt het niet.


Een negenmans regendans
verzoekt de weergoden
de handen ten hemel, de voeten stampen
zinloos en om de tijd te doden

Maar als de droppels vallen
de grond van kleur verschiet
gebeden verhoord, dansers tevreden
dan hoor je de overheid niet


Countryman Ray

How the West was won

Eindelijk ben ik er toe gekomen de mooiste foto's van mijn reis naar Arizona te laten vergroten en in te lijsten. Ze hangen nu door het hele huis, het is een prachtig gezicht. Dat doet me denken aan beelden uit oude westerns; dezelfde sfeer, dezelfde bergen op de achtergrond en dezelfde saloon en general store op de voorgrond, maar dan in zwart-wit. Wat is echt en wat is nep? Honderd jaar geleden was het echte Wilde Westen al verleden tijd. Ik vond het tijd om dat poëtisch te verwoorden.


de regisseur moet woekeren met de
schaarse middelen die hij hier heeft
het is 1920, camera's
nemen op hoe Het Westen herleeft

acteurs vallen door kartonnen decors
losse flodders uit nep-pistolen
helden bedrinken zich in de saloon
boeven moeten op de prairie dolen

een scène moet soms over, wel eens tot
vervelens aan toe, maar de regisseur
houdt voet bij stuk; deze film zal tonen
how the west was won, in al haar grandeur


Countryman Ray

All but clouds

Ik mis de Arizonase luchten. De mooie, diepblauwe lucht waar de witte wolken als het ware op rusten. Prachtig in balans met het geel van de prairie. En dan kijk ik hier uit het raam en zie alleen maar grauwe lucht. Grijs zonder tinten. Het zijn de momenten dat ze herfstdepressie bij sommigen de kop opsteekt. Bij mij gelukkig niet. Ik prijs me tevreden met de herinnering aan Arizona. Daar gaat dit korte gedicht over.


Het lucht op
de wolken in
het zand erbij
de dag weer zin


Countryman Ray

Down the dustpipe

Ook op de prairie rukt de industrialisatie op. Tijdens mijn trektocht door Arizona werd me vaak pijnlijk duidelijk hoe weinig ongerepte natuur er nog over is. Vooral de bovengrondse olie- en gaspijpen doorkliefden de natuur op een onbarmhartige manier. Het paard had er geen last van: dat sprong er geroutineerd overheen. Die was het dus al gewend, ik een stuk minder. Over die acceptatie gaat het volgende gedicht:


De kaarsrechte kromming
blinkt in de bovenzon
en zindert glanzend
tegen de natuur in

Daar
in de diepte ligt het gapende goud
en het gas belsgewijs opgeslagen

We moeten het hebben
en rusten niet
voordat de hele prairie
is vergeven van de buizen

Alleen dan kunnen we zeggen
geef ons heden ons dagelijks loon
en verlos ons van de schoonheid
van de leegte
en het schitterende
van de afwezigheid van de mens


Countryman Ray

Let the light shine

Een van de mooiste dingen aan de bergen in Arizona is het licht. Zonlicht weerkaatst in de meest fantastische kleuren op de bergkammen, op de bomen, de struiken en het water dat hier af en toe ook te vinden is. Tijdens mijn tocht door de bergen genoot ik daar intens van. Regelmatig stopte ik even om alles goed in me op te nemen, en om in mijn opschrijfboekje de indrukken vast te leggen. En natuurlijk gebruikte ik volop mijn fotocamera.


overweldigende natuur
het is een cliche, natuurlijk,
maar het is hier zo
stilmakend mooi:
de frisse berglucht
het zachte licht

het ruisen van de wind
de hoeven van mijn paard in een
vertrouwd ritme op
stenen grond

achter elke bocht
een nieuwe verrassing
in driedimensionale kleuren
elke stap de moeite waard

ik vul mijn veldfles in een beekje
een slok water en dit uitzicht
meer heb ik niet nodig


Countryman Ray

Dragging me away

Countryliefhebbers, ik ben weer terug uit Arizona. Het was in één woord een geweldige ervaring! Mijn countrylongen hebben het echte wersternleven met volle teugen opgezogen. Ik moet eerlijk bekenen dat het wel weer even wennen was toen ik terugkwam in Nederland. Het weer, de drukte, alles was zo anders. Ik heb enorm veel geschreven, want de indrukken waren overweldigend. De komende weken zal ik steeds iets vertellen over mijn reis en mijn belevenissen. Bijvoorbeeld over mijn lonely travel van twee weken per paard, mijn ontmoetingen met echte Indianen, de omgang met de natuur en de elementen en wat al niet meer. Ik ben er emotioneel rijker van geworden en had de ervaringen met geen mogelijkheid willen missen. Ik ben zeer blij dat ik dit met jullie kan delen, zoals het volgende gedicht over mijn tijd met het paard.

Na een dagje rijden op je paard ben je, ondanks de geringe inspanning, toch erg moe. De overweldigende indrukken zijn energieverslinders en dus kan het gebeuren dat je 's avonds bij een kleine kreek zit met een glas whiskey, overmand door vervoering en emoties. Gelukkig heb ik mijn kleine opschrijfboekje naast me liggen en dit gedicht heb ik tijdens zo'n emotievolle avond geschreven.


De vier benen onder je brengen
je gedachten
op gang en de maat
van de stappen zijn de tellen
verwijderd van de werkelijkheid

de terugkeer met de zon
het dalende oog op de gele huid
van stof en zand
van de einder en het kijken

het grote het weidse
en het ontelbare van het witsel
in het donker bovenhoofdse
het paard zo zwart
als de randen van die sterren


Coutryman Ray

After the rodeo

Mensen, het is hier geweldig in Arizona. Ik vind het prachtig. Morgen ga ik vooor twee hele weken op individuele trektocht per paard. Dat kost $700 maar daarvoor heb je voor 14 dagen een paard, een zadel en alles wat je nodig hebt om te overleven op de prairie. Ik heb er natuurlijk heel veel zin in.

Maar ik wil het even hebben over waar ik net ben geweest, want je hebt hier natuurlijk ook rodeo's. Daar was ik: bij een rodeo. Mannen op paarden, clowns in de piste, wilde buffels, juichend publiek en een hoop kabaal over de speakers. Spektakel waar Amerikanen erg van houden, terwijl ze zich tegoed doen aan de van rondlopende verkopers gekochte hotdogs. Het zand vloog de bezoekers die vooraan zaten om de oren, want de hal was niet eens zo groot. En ook ik was er bij! Na afloop heb ik nog even staan kijken hoe de beesten terug gingen naar de stallen of in veewagens geladen werden. Wat denkt zo'n rund nou eigenlijk na zijn optreden? Daarover gaat het volgende gedicht.


na de show is het nog lang
onrustig
trillend staan paard en rund
op hun moegelopen benen
wat was het lawaaiig, wat was het
druk

ze kijken om zich heen,
waar nu naartoe?
ze krijgen een pets op de billen
in de stal gaan ze en
eten zullen ze
en water, veel water drinken

is dit wat de beesten willen?
nee, dit is wat de mensen willen,
mannen vooral, in geblokt
houthakkershemd en een
grote hoed

de dieren wordt niets gevraagd


Countryman Ray

Boots

Ik ben er! Ik zit dus in Arizona, in een groot hotel met de prairie op een mijl of vijf afstand. Gisteravond laat kwam ik hier aan. Straks ga ik een auto huren om alvast wat rond te kijken. Uiteraard zal ik daarvan verslag doen, maar mogelijk heb ik niet steeds de kans online te zijn. Als ik zo rond kijk valt een ding alvast enorm op: iedereen draagt laarzen! Ze zijn onmisbaar op de prairie. Je ziet ze hier overal, meestal in de kleur bruin. Ook in Nederland zijn ze populair, hoewel het naar mijn mening een beetje als een vlag op een modderschuit staat wanneer je ze draagt en verder niet het westernleven leidt. Maar ze zijn comfortabel, beschermen je benen en voeten en gaan eindeloos lang mee. Daarover gaat dit gedicht.


bruin, gemaakt van leer
nooit typisch modieus maar wel
passend tijdloos
stevig schoeisel, onmisbaar op de
prairie:
de westernlaars

hij kan smerig zijn,
gescheurd
versleten of haast
doormidden
maar hij laat je nooit
in de steek

iedereen draagt hem
met of zonder sporen
zo stapt men door de
stoffige straten
tevreden met het beste schoeisel
dat er bestaat


Countryman Ray

Beforefun

Het is zover. Vanavond laat vertrek ik dan eindelijk naar Arizona. Ik moet in Georgia overstappen en dan vlieg ik rechtstreeks naar Los Angeles. Vandaaruit vertrek ik per bus (de "Prairie Shuttle") naar Arizona. Eerste stop is Boulder City. Daar zit ik in een groot hotel, met de prairie op loopafstand. Tenminste, als je van lopen houdt. Maar zover is het nog niet:
Ik heb de koffers ingepakt, mijn rugzak (Track 'n bag) op orde, kompas, overlevingsmes, de hele rambam. Straks naar Schiphol en dan zeg ik: toedeloe Holland, howdy States!
Dit gedicht gaat over de voorpret van op vakantie gaan.


Het water op, het zadel in
de bossen uit, de zon die brandt
het vee is stil, de hond slaat aan
het is gedaan in Nederland


Countryman Ray

The miracle of Red Bronto

Met mijn welverdiende vakantie in het verschiet (heerlijk drie weken naar Arizona, de bakermat van veel westernlegendes, maar daarover later meer) kijk ik graag vooruit. En wat je dan krijgt is een soort van science fiction in combinatie met de westerncultuur. Best grappig, al zeg ik het zelf. Het geeft de geschiedenis een leuke toekomsttwist. Ik heb de legende van Red Bronto als uitgangspunt genomen en die verwerkt in een gedicht. Meer verklap ik nog niet.


De neef van Red was een vreemde
schoot als de beste
maar zijn beheersing van de lasso
was zo abominabel

De neef van Red had gezeten
en vond nog altijd
Red medeplichtig
en dus chantabel

De neef van Red deed zijn werk
maar schoot op
het mirakel van Bronto
een ruimteschip
met unidentified-label


Countryman Ray

Girls on pony's

Dit gedicht schreef ik een aantal maanden geleden, toen ik terugdacht aan mijn kampeervakantie op de Veluwe, vorig jaar. Wat een mooi gebied, al die machtige wildernis die je aan de uitgestrekte ruige natuur in Arizona doet denken. En wat was ik ontroerd toen ik een groep meisjes op pony's voorbij zag komen. Sommige meisjes hadden zelfs een cowboyhoed op! De pony's weerden zich goed, hun stoere hoeven ploegend door het rulle zand, trots om zich heen kijkend en genietend van hun volle draf. Het inspireerde me 's avonds bij een kampvuurtje tot het volgende gedicht:


pony, wat ben je mooi
niet zo groot als een paard
maar altijd dapper,altijd geduldig
en lief voor de meisjes op je rug

feilloos loop je de route
die je zo goed kent

ik stel me je voor op de prairie
het wordt al donker,
de laatste zonnestralen vallen door je
ruige manen
je weet de weg, net als een cowboy

een coyote huilt in de verte
voor jou heeft het leven geen geheimen meer
pony, wat ben je mooi
niet zo groot als een paard
maar op de Veluwe ben je
dapper, altijd geduldig en lief
voor de meisjes op je rug


Countryman Ray